Biogram patrona

Henryk Dobrzański, późniejszy legendarny major "HUBAL", urodził się 22 czerwca 1897r. w Jaśle. Uczył się w tamtejszej Miejskiej Szkole Ludowej, a następnie w szkole realnej w Krakowie, gdzie w 1914r. uzyskał maturę. Jeszcze podczas nauki szkolnej wstąpił do organizacji niepodległościowej Polskich Drużyn Strzeleckich, gdzie przeszedł przeszkolenie wojskowe. Gdy wybuchła pierwsza wojna światowa, próbował wstąpić do tworzących się w Krakowie formacji strzeleckich, jednak nie został przyjęty ze względu na młody wiek. Rozpoczął więc studia agronomiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po zakończeniu pierwszego semestru przerwał je, wstępując do Legionów Polskich. Po przeszkoleniu został przydzielony do pododdziałów kawalerii sztabowej przy Komendzie Legionów Polskich i wziął udział w walkach na Lubelszczyźnie i Wołyniu. W grudniu 1915r. został przeniesiony do dywizjonu kawalerii II brygady Legionów. W lipcu 1916r. Dobrzański brał czynny udział w ciężkich walkach odwrotowych na kierunku Wołczech-Trojanówka-Stołychowa. W sierpniu tego roku wyróżnił się w akcji pod Rudką Miryńską, za co został odznaczony austriackim Medalem Wojskowym i Krzyzem Cesarza Karola. W międzyczasie jego dywizjon kawalerii rozrósł się w 2 półk ułanów, wraz z którym wszedł w skład Polskiego Korpusu Posiłkowego, utworzonego po rozwiązaniu Legionów w wyniku tzw. kryzysu przysięgowego w lipcu 1917r. W styczniu 1918r. Dobrzański został skierowany do szkoły podchorążych przy II brygadzie Legionów w Mamajesti, jednak nauki nie ukończył na skutek akcji protestacyjnej II brygady przeciwko podpisaniu przez Niemcy i Austro-Węgry traktatu brzeskiego. Osadzony w obozie dla internowanyh w Saldobs na Węgrzech, uciekł i do końca wojny przebywał w majątku Czechy u swoich krewnych. 8 listopada 1918r. wstąpił w Krakowie do II pułku ułanów, sformowanego na nowo przez jego byłego dowódcę rtm. Jana Danina-Brzezińskiego. Brał udział w walkach o Lwów, podczas których otrzymał stopień podporucznika, a następnie pełnił służbę na linii demarkacyjnej na Śląsku Cieszyńskim. Na początku 1920r. Dobrzański uczestniczył w obejmowaniu Pomorza, przyznanego Polsce traktatem wersalskim. W kwietniu 1920r. II pułk został przerzucony na Ukrainę, gdzie wziął udział w działaniach ofensywnych przeciwko Armii Czerwonej, a następnie w walkach kawaleryjskich prowadzonych podczas odwrotu z armią konną Budionnego. Za ten okres Dobrzański otrzymał od dowódcy pułku następującą opinię: "Podczas odwrotu z Ukrainy jest cenną jednostką podtrzymującą wytrwale ducha. Energiczny, w chwilach największej naszej przegranej daje dowody hartu, charakteru i miłości ojczyzny. Odznacza się nadzwyczajną odwagą i dzielnością będącą przykładem we wszystkich bitwach pułku." Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy: po raz czwarty Krzyżem Walecznych. W kwietniu 1922r. Dobrzański został mianowany dowódcą 4 szwadronu 2 pułku szwoleżerów, następnie dowódcą szkoły podoficerskiej pułku. W listopadzie 1922r. skierowano go do Centralnej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu na kurs dowódców szwadronu, a następnie do Rembertowa. Henryk Dobrzański był również utalentowanym jeźdźcem. Wielokrotnie uczestniczył w zawodach hippicznych osiągając bardzo dobre wyniki. Wśród nich było zdobycie 7 nagród na Międzynarodowych Wojskowych Zawodach Hippicznych w Nicei w 1925r., najlepszy indywidualny wynik w konkursie Pucharu Narodów o nagrodę księcia Walii, pierwsze miejsce w Międzynarodowych Wojskowych Zawodach Konnych w Alderskot. W 1928r. został członkiem ekipy olimpijskiej na IX Olimpiadę w Amsterdamie, choć jako rezerwowy nie uczestniczył w samych konkursach. W 1929r. Dobrzański został przeniesiony do 20 pułku ułanów do Rzeszowa. Od 1934r. pełnił służbę w 2 pułku strzelców konnych w Hrubieszowie. Następnie w 4 pułku ułanów w Wilnie a potem w Wołkowysku. W 1939r. mjr Dobrzański został skierowany do Białegostoku jako zastępca dowódcy 110 rezerwowego pułku ułanów. We wrześniu 1939r. pułk ten przebywał w okolicy Wołkowyska, Augustowa i Grodna, skąd wyruszył na odsiecz Warszawie. 23 września, na skutek trudnej sytuacji w jakiej znalazł się pułk, dowódca podjął decyzję o jego rozwiązaniu. Mjr Dobrzański sprzeciwił się i wraz z grupą ok. 180 chętnymi do dalszej walki żołnierzami skierował się w okolice Woźnej Wsi, gdzie dokonał formalnego sformowania oddziału, nadając mu nazwę - Oddział wydzielony Wojska Polskiego majora Dobrzańskiego. 24 września 1939r. Oddział wyruszył w kierunku Warszawy. Kiedy 28 września do Oddziału dotarła wieść o kapitulacji stolicy Dobrzański zdecydował się przedzierać na Węgry, a następnie do Francji. Ostatecznie, po przedarciu się na Kielecczyznę, podjął decyzję prowadzenia walki w kraju. Wtedy też nakazał żołnierzom, ze względu na bezpieczeństwo rodzin przybrać pseudonimy. Sam przybrał pseudonim "Hubal". Oddział mjr "Hubala" stoczył kilka zwycięskich walk z oddziałami niemieckimi pod Maciejowicami, Cisownikiem, Huciskami, Skłobami i Wołowem. Poległ 30 kwietnia 1940r. pod wsią Anielin. Ciało przewieźli Niemcy do koszar w Tomaszowie Mazowieckim i pochowali w nieznanym miejscu.

Zobacz również:
- Fotobiografia Henryka Dobrzańskiego
Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. mjr. Henryka Dobrzańskiego w Bychawie
majorhubal@wp.pl